Τέσσερα μπαχαρικά σύμμαχοι για καλή υγεία

Γράφτηκε από τον/την Giorgos Erotokritou
Κατηγορία: ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Ημερ. : Τρίτη, 08 Ιανουαρίου 2019 04:57
Γράφει η Ιωάννα Μασούρα MSc (Southampton), BSc (Reading)
Διατροφολόγος με ειδίκευση στη Δημόσια Υγεία και Διατροφή

 

Kανέλα 

Η επιστημονική της ονομασία είναι Cinnamomum zeylanicum (Κιννάμωμον το κεϋλανικό) και ευδοκιμεί στη Νοτιοδυτική Ινδία και τη Σρι Λάνκα. Η κανέλα Κεϋλάνης θεωρείται η καλύτερη ποιοτικά κανέλα και ξεχωρίζει από το καφέ ανοιχτό της χρώμα, το λεπτό ευχάριστο άρωμα και την έντονη γλυκιά γεύση. Έρευνες έχουν δείξει ότι η κανέλα συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση του διαβήτη τύπου 2, μειώνοντας τη γλυκόζη, αλλά και τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Επιπλέον, έρευνες έχουν αποδείξει ότι η κατανάλωση κανέλας από άτομα με προδιαβήτη είχε θετική μείωση στην αντίσταση της ινσουλίνης. Αυτή η ευεργετική δράση της κανέλας αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις πολυφαινόλες που περιέχει, οι οποίες αυξάνουν την ινσουλινο-ευαισθησία και άρα και τη μεταφορά της γλυκόζης στους ιστούς. Επίσης, η κανέλα ενισχύει την άμυνα του οργανισμού, λόγω της μεγάλης ποικιλίας σε αντιοξειδωτικές ουσίες (βιοφλαβονοειδή). Ακόμη, η κανέλα έχει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση, χάρη στην ικανότητά της να εμποδίζει την ανάπτυξη ανεπιθύμητων βακτηρίων, μυκήτων κ.ά. Επιστημονικά δεδομένα έχουν αποδείξει ότι η μυρωδιά και η γεύση της κανέλας αυξάνει τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο ενισχύοντας τη νοητική λειτουργία. Η κανέλα είναι μια εξαιρετική πηγή φυτικών ινών (απαραίτητες για την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος), καθώς επίσης και μαγγανίου, ένα ιχνοστοιχείο που βοηθά στην παραγωγή και ενεργοποίηση κάποιον ενζύμων του σώματος. Το αφέψημα του φλοιού της κανέλας είναι ένα εξαιρετικά ευχάριστο τσάι που βοηθά την πέψη, ενώ το τσάι κανέλας είναι πολύ καλό για περιπτώσεις δυσπεψίας και μετεωρισμού και ανακουφίζει από πονοκεφάλους. Η πρόσληψη κανέλας έχει αποδειχθεί ωφέλιμη όταν λαμβάνεται σε ποσότητες 1 έως και 6 γραμμαρίων, που είναι περίπου 1½ κουταλάκι του γλυκού ημερησίως. Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι θα πρέπει να υπάρχει ένα όριο στην κατανάλωσή της κανέλας διότι έχει αποδειχθεί ότι οι μεγάλες ποσότητες μπορεί να επηρεάσουν την ηπατική λειτουργία, έτσι καταναλώστε την με μέτρο. Εντάξτε την κανέλα στη διατροφή σας, προσθέστε την ως γαρνίρισμα στο φαγητό και στο γιαούρτι, στο παγωτό, το ρυζόγαλο, τη φρουτοσαλάτα και τα δημητριακά. Ακόμη, η κανέλα ταιριάζει σε πολλά πικάντικα φαγητά, γλυκά του κουταλιού ή του φούρνου, αλλά και μπορεί να αρωματίσει κρασιά και ζεστά ροφήματα, όπως τσάι ή καφέ.

 

Ρίγανη
Η ρίγανη, ένα από τα πιο δημοφιλή βότανα της Μεσογείου και αποτελεί χαρακτηριστικό μυρωδικό τόσο της ελληνικής, όσο και της ευρύτερης μεσογειακής κουζίνας. Η ρίγανη είναι ένα βότανο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και φυτοχημικά. Συγκεκριμένα, αποτελεί μια εξαιρετική πηγή φυτικών ινών και βιταμινών Α (η οποία ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και την όραση), C, E (αντιοξειδωτική δύναμη για την προστασία των κυττάρων) και K (υπεύθυνη για την πήξη του αίματος, πράγμα που σημαίνει ότι βοηθά πληγές να επουλωθούν σωστά). Η ρίγανη περιέχει επίσης υψηλές ποσότητες φολικού οξέος, σίδηρο, μαγνήσιο και ασβέστιο (για καλή υγεία των οστών) και κάποια μικρή ποσότητα βιταμίνης Β6 (για τη βέλτιστη λειτουργία του εγκεφάλου). Στην ρίγανη θα βρούμε και κάλιο (υπεύθυνο για την διατήρηση του ρυθμού της καρδιάς αλλά και της πίεσης του αίματος), μαγγάνιο και χαλκό. Το ενεργό συστατικό της ρίγανης, ονομάζεται καρβακρόλη. Ορισμένα στοιχεία δείχνουν σαφώς αντικαρκινική δράση σε ό,τι αφορά την καρβακρόλη για τα ανθρώπινα μεταστατικά κύτταρα καρκίνου μαστού. Ακόμη, η καρβακρόλη έδειξε παρόμοια αποτελέσματα όταν δοκιμάστηκε ενάντια σε ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα του προστάτη. Επίσης, η ρίγανη περιέχει θυμόλη και σε συνδυασμό με την καρβακρόλη παρέχουν ισχυρή αντιμικροβιακή προστασία. Συγκεκριμένα, τα αιθέρια έλαια της ρίγανης μπορούν να βοηθήσουν στην αναστολή της ανάπτυξης πολλών βακτηρίων και μυκήτων. Προσοχή, το λάδι της ρίγανης είναι πολύ ισχυρό και μπορεί να κάψει το δέρμα, έτσι πάντα γίνεται αραίωση. Επιπλέον, η ρίγανη περιέχει ροσμαρινικό οξύ, το οποίο είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που μπορεί να υποστηρίξει την υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ρίγανη περιέχει βήτα-caryophyllin, μια ουσία που αναστέλλει τη φλεγμονή και μπορεί επίσης να είναι ωφέλιμη για διάφορες καταστάσεις όπως της οστεοπόρωσης και της αρτηριοσκλήρωσης, καθώς και το μεταβολικό σύνδρομο (ένα οργανικό σύνδρομο, που χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο επιμέρους μεταβολικών διαταραχών όπως αυξημένα επίπεδα γλυκόζης, τριγλυκεριδίων, αρτηριακής πίεσης στο αίμα κ.ά.). Επίσης, η ρίγανη μπορεί να έχει και ευεργετική δράση στις ασθένειες των εντέρων και σε περιπτώσεις που συνοδεύονται με δυσκοιλιότητα, τυμπανισμό, σπαστικούς πόνους στο στομάχι και έντερα. Ο πιο διαδεδομένος τρόπος χρήσης της ρίγανης είναι βεβαίως ως καρύκευμα στο φαγητό μας. Ωστόσο, η ρίγανη μπορεί να καταναλωθεί και ως αφέψημα. Μια διαφορετική χρήση της ρίγανης είναι το ριγανέλαιο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επάλειψη ή ως πρόσθετο αιθέριο έλαιο σε ένα αναζωογονητικό μπάνιο.

Κουρκουμάς

Το κάρυ ή κουρκουμάς ή κιτρινόριζα είναι ένα σπουδαίο μπαχαρικό με χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα. Το κύριο συστατικό του κουρκουμά είναι η κουρκουμίνη, η οποία είναι μία ενεργή αντιφλεγμονώδης ένωση, που έχει αποδειχθεί από έρευνες ότι μπορεί να συμβάλει στην καταπολέμηση (προληπτικά) πολλών μορφών καρκίνου. Ακόμη, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, είναι αντιθρομβωτικό, αντιμικροβιακό, αντιικό, αντιμυκητιακό, αντιοξειδωτικό και αντιφλεγμωνώδες. Ο κουρκουμάς προστατεύει από τον καταρράκτη και τη γεροντική άνοια (Alzheimer). Βοηθά στην επούλωση δερματικών πληγών και πιθανώς στην αντιμετώπιση της σπαστικής κολίτιδας και του πεπτικού έλκους. Συνιστάται σε διαβητικούς, γιατί υποβοηθά στην παραγωγή της ινσουλίνης, όταν ο διαβήτης είναι ήπιας μορφής και δεν απαιτείται ενέσιμη ινσουλίνη. Επίσης, είναι αντισηπτικό και ανακουφίζει από τις αλλεργίες κάθε είδους. Ο κουρκουμάς μαγειρεύεται πάντα με λάδι ή λίπος για να αποκτήσει περισσότερο άρωμα και γεύση. Προσθέστε κουρκουμά σε ποικιλία από πιάτα με κρέας, λαχανικά, ρύζι και αυγά.

Τζίντζερ

Η πιπερόριζα, γνωστή και ως τζίντζερ, χρησιμοποιείται συνήθως για τη θεραπεία διαφόρων ενοχλήσεων σχετικές με το στομάχι, συμπεριλαμβανομένων της πρωινής αδιαθεσίας, κολικούς, στομαχικές διαταραχές, αέρια, διάρροια, ναυτία που προκαλείται από τη θεραπεία του καρκίνου, ναυτία και εμετό μετά από την επέμβαση. Επίσης, βοηθά την αύξηση της χαμένης όρεξης για φαγητό και στην καλή χώνεψη, καθώς επίσης ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Ακόμη, περιέχει ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ενώσεις που μπορεί να ανακουφίζει τον πόνο από αρθρίτιδα ή πόνο των μυών. Παρ’ όλα αυτά, απαιτούνται ακόμη περισσότερες μελέτες για την επιβεβαίωση των πιθανών του δράσεων στη θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας. Επιπλέον, ανακουφίζει τον πόνο κατά της περιόδου, λοιμώξεων της ανώτερης αναπνευστικής οδού, βήχα, και βρογχίτιδα. Θα το βρείτε στην αγορά σε ρίζα, σκόνη (μπαχαρικό που προέρχεται από αποξηραμένη πιπερόριζα κατόπιν ειδικής επεξεργασίας), σιρόπι, αιθέριο έλαιο, κάψουλα και βάμμα. Από τις περισσότερες έρευνες καταλήγουν ότι η κατανάλωση πιπερόριζας έχει τη θετική επίδραση στον οργανισμό, παρ’ όλα αυτά δεν θα πρέπει να καταναλώνετε σε μεγάλες ποσότητες, γιατί δεν αποκλείονται πιθανές παρενέργειες από τη συστηματική μακροχρόνια λήψη του. Η πιπερόριζα νοστιμίζει κυρίως γλυκά και σάλτσες. Χρησιμοποιείται ως φρέσκια ρίζα ή σε μορφή σκόνης ή σιροπιού σε πολύ εξωτικά φαγητά και σε κοκτέιλ ποτών.